Xu hướng công nghệ nổi bật năm 2018 – IOT đưa AI lên tầm cao mới

Xu hướng công nghệ nổi bật năm 2018 – IOT đưa AI lên tầm cao mới

Cách đây gần 60 năm, Gordon Moore, đồng sáng lập tập đoàn Intel đã cho ra đời “Định luật Moore” nói rằng, năng lực máy tính qua thời gian sẽ tăng mạnh, trong khi giảm chi phí tương đương với tốc độ rất nhanh. Một bằng chứng là mức chi tiêu toàn cầu vào các dịch vụ kỹ thuật số được dự đoán sẽ lên tới 3.400 tỷ USD đến năm 2020. Sau đây là 8 xu hướng công nghệ nổi bật.

Xu hướng dữ liệu hóa cuộc sống của con người

Từ việc chat/gọi với bạn bè qua một ứng dụng tin nhắn, mua sắm trên các nền tảng ứng dụng, cho đến đăng hình ảnh/bài trên mạng xã hội hay tải nhạc, gần như mọi thứ chúng ta làm để lại những “dấu vết” dữ liệu. Việc ngày càng dữ liệu hóa cuộc sống của chúng ta đã dẫn đến cuộc bùng nổ dữ liệu chưa từng có.

Chỉ trong trung bình 1 phút, Facebook ghi nhận 900.000 lượt đăng nhập, hơn 450.000 dòng Tweet được đăng tải, 156 triệu email và 15 triệu tin nhắn được gửi đi. Với những con số “khủng” này, không có gì ngạc nhiên khi cứ mỗi 2 năm, chúng ta đã và đang tăng gấp đôi số lượng dữ liệu được tạo ra trên thế giới.

Thời đại Internet of Things (IoT) chỉ mới bắt đầu

IoT – chỉ mạng lưới các thiết bị thông minh được kết nối Internet như điện thoại thông minh và đồng hồ thông minh – là một yếu tố quan trọng góp phần tạo nên cuộc bùng nổ dữ liệu. Đó là bởi vì tất cả các thiết bị thông minh đang không ngừng thu thập dữ liệu, kết nối với các thiết bị khác và chia sẻ những dữ liệu đó.

Hiện nay, rất nhiều thứ “thông minh”. Chẳng hạn, xe hơi, đến năm 2020 sẽ có tới 250 triệu chiếc xe được kết nối Internet. Trong nhà, có những thiết bị thông minh như tivi, máy giặt… Và dĩ nhiên, nhiều người trong số chúng ta sở hữu những trợ lý cá nhân được kích hoạt bằng giọng nói như Alexa.

Rõ ràng đã có rất nhiều thiết bị thông minh, nhưng thời đại IoT chỉ mới bắt đầu. IHS đã dự đoán sẽ có 75 tỷ thiết bị được kết nối đến năm 2020; còn theo báo cáo của BI Intelligence, gần 6.000 tỷ USD sẽ được chi vào các giải pháp IoT chỉ tính riêng trong 5 năm tới.

Tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ của máy tính lượng tử

Cuộc bùng nổ dữ liệu, sự xuất hiện của hàng tỷ thiết bị IoT sẽ không thể xảy ra nếu không có những bước tiến vượt bậc về năng lực máy tính. Giai đoạn 1975-2015, cứ mỗi 2 năm năng lực máy tính lại tăng gấp đôi.

Dù năng lực của máy tính truyền thống đã đạt tới mức giới hạn, nhưng rất may là chúng ta đã có máy tính lượng tử. Máy tính lượng tử có lẽ là cuộc chuyển mình quan trọng nhất của năng lực máy tính từ trước đến nay khi đạt được tốc độ xử lý nhanh hơn hàng triệu lần so với tốc độ hiện tại. Những nhà lãnh đạo công nghệ đang trong cuộc đua cho ra mắt máy tính lượng tử được thương mại hóa đầu tiên, có khả năng xử lý các vấn đề mà máy tính ngày nay không thể làm được.

Sự trỗi dậy mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI)

  • Đây sẽ là vẫn đế chính xuyên suốt bài viết này.

Cuộc bùng nổ dữ liệu đã cho phép AI phát triển rất nhanh trong vài năm qua. Một hệ thống AI càng thu thập được nhiều dữ liệu bao nhiêu thì nó càng học hỏi nhanh hơn bấy nhiêu và càng trở nên chính xác hơn.

Bước nhảy vượt bậc này trong lĩnh vực AI có nghĩa là máy tính giờ có thể đảm nhiệm ngày càng nhiều công việc của con người. Thực tế, AI cho phép máy tính thấy được (như phần mềm nhận diện khuôn mặt), đọc được (như phân tích các tin nhắn truyền thông xã hội), nghe được (như trợ lý ảo Alexa có thể phản hồi mọi lời yêu cầu của bạn), nói được (như Alexa có thể trả lời câu hỏi của bạn) và thăm dò cảm xúc của bạn (như máy tính cảm xúc – affective computing).

Tự động hóa mạnh mẽ

Máy móc càng trở nên thông minh hơn, chúng càng làm được nhiều thứ hơn cho con người. Điều đó có nghĩa là ngày càng nhiều các quy trình, quyết định, chức năng và hệ thống có thể được tự động hóa và được thực hiện bởi các thuật toán hoặc robot. Từ công việc tài xế lái xe tải, thợ xây dựng cho đến bác sĩ, danh sách những công việc có thể bị ảnh hưởng bởi tự động hóa ngày càng gia tăng. Một ước tính cho thấy, 47% việc làm của Mỹ đang có nguy cơ bị tự động hóa.

Công nghệ in 3D mở ra nhiều cơ hội

Sự ra đời của công nghệ in 3D đang là “kẻ phá bĩnh” đối với ngành sản xuất và các ngành khác theo nhiều hướng tích cực. Trong lĩnh vực sản xuất truyền thống, các vật thể được cắt, khoét từ các vật liệu như kim loại, thép…. Nhưng trong lĩnh vực in 3D (còn gọi là sản xuất đắp bù – additive manufacturing), vật thể được tạo ra bởi cách chồng lên nhiều lớp vật liệu. Các vật liệu được sử dụng trong in 3D có thể là bất cứ cái gì: nhựa, kim loại, bê tông, chất lỏng, bột, thậm chí sôcôla hoặc mô người. Nó cũng cho phép sản xuất các sản phẩm một cách tùy biến hơn rất nhiều.

Blockchain có thể làm thay đổi thế giới

Blockchain (công nghệ đứng sau đồng tiền ảo Bitcoin) là một giải pháp rất thực tế để giải quyết vấn đề lưu trữ, xác thực và bảo vệ dữ liệu. Cốt lõi của blockchain là dựa trên cơ chế phân tán, tức phân phối quyền lực và rủi ro một cách công bằng cho tất cả những ai tham gia trong một mạng lưới.

Tính ưu việt của blockchain đã thu hút doanh nghiệp nhảy vào lĩnh vực này. Chẳng hạn, SparkleCoin đang áp dụng công nghệ blockchain để cho phép người tiêu dùng hàng ngày mua các sản phẩm “vật chất” và dịch vụ từ các nhà bán lẻ trực tuyến lớn nhất thế giới bằng cách sử dụng tiền điện tử (cryptocurrency). Ngành dịch vụ tài chính, bảo hiểm và chăm sóc sức khỏe cũng rất hứng thú với công nghệ này. 90% các ngân hàng Bắc Mỹ và châu Âu đang khai thác các giải pháp blockchain.

Doanh nghiệp “thịnh vượng” nhờ các nền tảng

Nền tảng là một mạng lưới (kỹ thuật số hoặc vật chất) tạo ra giá trị cho những người tham gia bằng cách tạo điều kiện giúp con người kết nối và trao đổi dịch vụ, sản phẩm hoặc thông tin. Nó đã tạo điều kiện cho sự xuất hiện của các doanh nghiệp như Airbnb, Uber và Amazon và cũng là nền tảng mà Facebook và Twitter dựa vào. Nền tảng cũng mở ra cơ hội tăng trưởng cho tất cả các loại ngành, doanh nghiệp, lĩnh vực, chứ không chỉ các công ty công nghệ. Thậm chí các công ty truyền thống như Ford cũng đang bắt đầu phát triển các chiến lược nền tảng.

Dự đoán của các nhà khoa học năm 2018: Trí tuệ nhân tạo sẽ thay đổi thế giới ra sao?

Năm 2017, nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng trí tuệ nhân tạo (Artificial Intelligence – AI) sẽ làm thay đổi thế giới. Trong năm 2018, trí tuệ nhân tạo và máy học được dự báo vẫn tiếp tục các chủ đề thu hút sự chú ý. Song, những câu chuyện về chủ đề này sẽ không chỉ là những dự báo mà là những thành quả cụ thể của những cải tiến và đổi mới thực sự.

Hình minh họa

Trên tờ Forbes, ông Bernard Marr — tác giả của nhiều cuốn sách được xếp vào hạng bán chạy nhất đồng thời là một diễn giả có tiếng về các chủ đề kinh doanh, công nghệ và dữ liệu lớn (big data) – đã đưa ra 5 dự báo về sự phát triển của trí tuệ nhân tạo trong năm 2018.

  1. Bớt được thổi phồng nhưng vẫn gây chú ý

Bất kỳ đột phá nào trong lĩnh vực công nghệ đều được thổi phồng ít nhiều. Những tính năng và sự hữu ích của trí tuệ nhân tạo là điều đã được dự báo từ hàng thế kỷ trước, trong đó có những khả năng đã được dự báo từ lâu nhưng chưa thành hiện thực. Tuy nhiên, đây chắc chắn vẫn là chủ đề nóng trong năm 2018. Bởi, trong năm này, chúng ta có thể sẽ bắt đầu chứng kiến những tiến bộ thực sự trong quá trình hướng tới những mơ ước và tham vọng đã được đề cập rất nhiều trong vài năm trở lại đây. Tất cả những chỉ dấu cho đến nay đều cho thấy với việc đầu tư vào phát triển và tích hợp trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là máy học, công nghệ sẽ tiếp tục phát triển đáng kể. Quan trọng hơn, các kết quả thực tế sẽ không chỉ là việc máy móc đã đánh bại con người trong các trò chơi hay chương trình truyền hình thực tế mà là việc máy móc bắt đầu đảm nhận được nhiều công việc thường xuyên của con người hơn.

  1. Tiền đổ vào doanh nghiệp trí tuệ nhân tạo tăng kỷ lục

Thành công của các nhà nghiên cứu sáng tạo và những người đón đầu thị trường trong năm 2017 sẽ thúc đẩy nhiều doanh nghiệp khởi động các sáng kiến liên quan đến trí tuệ nhân tạo trong năm 2018. Với việc những chiếc xe hơi hay tàu tự hành, những tiến bộ về y tế nhằm hỗ trợ chăm sóc sức khỏe con người đang bắt đầu phát triển và đầy triển vọng, tốc độ thay đổi công nghệ nhiều khả năng sẽ tăng chỉ trong vài năm tới. Với nhiều giám đốc điều hành và giám đốc công nghệ của các công ty, việc tạo nền móng cho sự thay đổi đang ngày càng trở thành một ưu tiên cấp thiết. Lo sợ thất bại hay thụt lùi trong cuộc đua về trí tuệ nhân tạo cũng sẽ là một yếu tố động cơ mạnh mẽ thúc đẩy xu hướng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo của các doanh nghiệp trong năm nay.

  1. Nhiều dự án trí tuệ nhân tạo sẽ thất bại

Như đã nói ở trên, nhiều doanh nghiệp đang và sẽ đổ công sức và tiền bạc vào trí tuệ nhân tạo nhưng nếu hành động quá vội vàng, nhiều người có thể sẽ phải lĩnh hậu quả. Nhiều dự án liên quan đến các công nghệ mới, không được thử nghiệm và đã tồn tại nhiều năm có thể sẽ thất bại, với mức chi phí không hề nhỏ. Trong một số trường hợp, đây là nguy cơmà những người đi tiên phong sẵn sàng chấp nhận vì khi bước vào một mặt trận mới, điều chắc chắn duy nhất là sẽ có những khó khăn không nhìn trước được. Các thuật toán máy học có thể sẽ rất tuyệt vời khi được nhìn ở góc độ tiềm năng đưa ra những giải pháp xử lý vấn đề mới nhưng các yếu tố bên trong và bên ngoài có thể ảnh hưởng đến thành công là điều không thể đoán trước được. Các yếu tố này có thể bao gồm việc quản lý và tuyển dụng lao động; sự phát triển về pháp lý, chính trị và kinh tế; hoạt động của các đối thủ cạnh tranh và khả năng hợp tác của các nhóm kinh doanh và phân tích dữ liệu…

  1. Chuyển tương tác với máy móc sang tiếng nói

Hiện nay, các thiết bị điều khiển bằng giọng nói của các hãng như Alexa đã xuất hiện ngày càng phổ biến trong các gia đình. Trong năm 2018, các giao diện điện đàm dự kiến sẽ ngày càng trở nên phổ biến hơn khi các doanh nghiệp đẩy mạnh việc ứng dụng công nghệ này vào các sản phẩm của họ. Theo một báo cáo, trong năm 2018, 20% các doanh nghiệp sẽ tìm cách bổ sung các giao diện kích hoạt bằng giọng nói ngoài hệ thống và bảng điều khiển trỏ và nhấp chuột hiện nay. Động thái này hứa hẹn giúp con người có thể thực hiện bất kỳ truy vấn nào bằng cách thức tự nhiên nhất và nhanh nhất khi chỉ mất vài giây.

Bên cạnh đó, khi máy tính ngày càng thông thạo hơn trong việc hiểu con người, con người sẽ không cần phải mất thời gian để học ngôn ngữ máy tính phức tạp. Thời gian qua, các thuật toán xử lý ngôn ngữ tự nhiên đã liên tục được phát triển, giúp máy móc có thể hiểu được con người và nói chuyện với con người theo cách thức chúng ta có thể hiểu được. Trong năm 2018, vấn đề này chắc chắn sẽ tiếp tục được cải thiện và chúng ta có thể sẽ có được những robot có thể chuyện trò và hành động như một con người.

  1. Robot chăm sóc sức khỏe con người

Trong những năm tới, việc chúng ta tới phòng khám và được những con robot có hình dáng giống người điều trị là điều chưa thể xảy ra. Tuy nhiên, sự can dự của trí tuệ nhân tạo vào quá trình chăm sóc sức khỏe của con người đang diễn ra theo cách thức mà các bệnh nhân không nhìn thấy được. Ví dụ, các thuật toán nhận diện hình ảnh đang được sử dụng để phát hiện những dấu hiệu cảnh báo ẩn chứa sau những hình ảnh y khoa hay thậm chí là các ghi chép viết tay của các bác sỹ. Công nghệ này đang được chứng minh là thành công trong một số dự án thí điểm, do đó, trong năm 2018, nhiều khả năng nó sẽ được sử dụng rộng rãi hơn.

Ngoài ra, cũng trong năm 2018, con người nhiều khả năng sẽ chứng kiến sự hiện diện nhiều hơn của những con robot có khả năng hỗ trợ xử trí các vấn đề trong nhà của những người bị bệnh hoặc người tàn tật. Những con robot chăm sóc và bầu bạn cùng người bệnh được dự đoán sẽ trở thành hiện thực và ngày càng phổ biến hơn trong năm 2018.

Trí tuệ nhân tạo sẽ thay thế các công việc

Năm 2017, nhiều nước trên thế giới đã tăng cường đầu tư, đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào sản xuất, chăm sóc sức khỏe, các sản phẩm điện tử và nhiều lĩnh vực chủ chốt khác. Ví dụ, tháng 7/2017, Trung Quốc đã công bố kế hoạch phát triển quốc gia nhằm xây dựng ngành công nghiệp cốt lõi trí tuệ nhân tạo trị giá 1 nghìn tỉ nhân dân tệ (152,5 tỷ USD), trở thành quốc gia số một thế giới về trí tuệ nhân tạo vào năm 2030. Trong năm 2018, tờ Telegraph của Anh cho rằng, trí tuệ nhân tạo – công nghệ liên quan đến việc chế tạo máy móc có khả năng làm việc thông minh như con người – sẽ tiếp tục được đẩy mạnh và có những tiến bộ lớn.

Hiện nay, nhiều robot và máy móc được trang bị trí tuệ nhân tạo đã thực hiện được những công việc thường do những người được đào tạo chuyên nghiệp trong xã hội như các bác sỹ và luật sư. Ví dụ, trong

lĩnh vực pháp lý, trí tuệ nhân tạo có thể được sử dụng để quét hàng ngàn tài liệu với tốc độ ánh sáng, rút ra những điểm có thể liên quan đến vụ việc đang được xem xét. Với ngành luật và nhiều ngành nghề khác như y tế liên quan đến nhiều công đoạn nên khả năng tự động hóa hoàn toàn khó có thể xảy ra. Song, sự phát triển của máy móc có thể giúp các bác sỹ, luật sư… có thêm thời gian cho các khâu còn lại, giúp họ hoàn thành công việc tốt hơn.

Theo một nghiên cứu của Công ty tư vấn McKinsey, đến năm 2030, khoảng 700 triệu người trên toàn thế giới có nguy cơ mất việc vào tay những con robot. Khoảng 5% công việc hiện có có thể do robot đảm nhận hoàn toàn và hầu hết các công việc còn lại đều có một số khâu có thể giao cho máy móc đảm nhiệm.

Chuyên gia hàng đầu về giáo dục của Anh Anthony Seldon – Phó Chủ tịch Trường Đại học Buckingham – nhận định, chỉ trong khoảng 10 năm tới, robot thậm chí sẽ thay thế các giáo viên giảng bài. Cũng cho rằng sự xuất hiện của trí tuệ nhân tạo và tự động hóa có thể ảnh hưởng đến lực lượng lao động nhưng ông Bernard Marr cho rằng trí tuệ nhân tạo sẽ không chiếm hết việc làm của con người.

Ví dụ, các cuộc cách mạng công nghiệp trước đây đã dẫn tới sự chuyển đổi về cảnh quan việc làm như đưa đến thay đổi hàng loạt từ hoạt động sản xuất nông nghiệp sang các nhà máy. Tuy nhiên, trong quá trình này, số lượng việc làm nhìn chung không thay đổi. Do đó, theo ông Marr, việc đẩy mạnh tự động hóa sẽ tạo ra nền kinh tế hoạt động hiệu quả hơn, giúp con người có nhiều lựa chọn hơn trong việc theo đuổi các ngành nghề tạo thu nhập chứ không khiến công việc của con người mất đi hoàn toàn.

Đằng sau cuộc cách mạng AI và robot: Dè chừng mối họa

Sự phát triển của nền công nghiệp 4.0 và cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo (AI) – người máy (robot) có ảnh hưởng tích cực đối với xã hội.

Thế nhưng ngược lại, xu hướng này cũng đang tác động mạnh đến thị trường lao động, khi thay đổi cách tương tác của con người đối với công việc khi nhiều công đoạn sản xuất sẽ được tự động hóa hoặc sử dụng robot.

Nhiều ý kiến cho rằng, không chỉ thay thế vị trí của những nhân viên, robot trong tương lai không xa có thể sẽ trở thành “ông chủ” đưa ra chỉ tiêu, trách nhiệm công việc, đồng thời cũng đảm nhiệm việc đánh giá kết quả công việc.

Theo lẽ thường, những vấn đề xoay quanh robot đều rất phức tạp khi con người vẫn sẽ tiếp tục khai thác hết tiềm năng của robot, bất chấp những nguy cơ tiềm tàng, không lường trước về mặt trái của robot.

Liệu robot có thay thế con người và tạo ra nạn thất nghiệp lan tràn hay không? Liệu robot có thể thống trị thế giới và biến con người thành “nô lệ”, hay thậm chí xóa sổ con người hay không?

Robot “bành trướng”

Với sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật, người máy không chỉ là những dự án nghiên cứu sáng tạo mà còn có thể bước vào cuộc sống, đảm nhận mọi công việc của con người: từ giặt giũ, nấu nướng tới điều khiển các loại thiết bị khác.

Theo công ty tư vấn hàng đầu thế giới McKinsey, một nửa trong tổng số công việc hiện nay có thể được tự động hóa và giúp tiết kiệm 16.000 tỷ USD tiền lương. Trong nhiều lĩnh vực, robot đã chứng tỏ rằng chúng có thể thực hiện những công đoạn kĩ thuật tốt hơn, rẻ hơn, nhanh hơn, hiệu năng cao hơn con người rất nhiều.

Với sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật, người máy không chỉ là những dự án nghiên cứu sáng tạo mà còn có thể bước vào cuộc sống, đảm nhận mọi công việc của con người.

Tại các nhà máy sản xuất xe ô tô của Nhật, robot chiếm ưu thế hơn con người trong hầu hết các công đoạn. Một vài dạng tiểu phẫu phức tạp cũng thường được robot thực hiện. Hệ thống máy tính có thể điều khiển không lưu toàn cầu tốt hơn con người.

Mới đây, hãng thời trang Levi Strauss lên kế hoạch đến năm 2020 sẽ đưa những người máy được trang bị kỹ thuật laser vào thay thế toàn bộ đội ngũ công nhân chuyên mài quần bò, với lời khẳng định đây chính là tương lai của ngành sản xuất quần jean.

Kế hoạch của Levi Strauss cho thấy tự động hóa đang ngày càng đóng vai trò quan trọng trong ngành sản xuất thế kỷ 21. Việc dùng người máy thay thế người lao động sẽ giúp cắt giảm chi phí, rút ngắn thời gian thiết kế và sản xuất để tăng khả năng thích ứng với xu hướng thay đổi mốt nhanh chóng cũng như nâng cao năng lực cạnh tranh.

Nhận định này cũng dễ hiểu khi mà thế giới hiện nay chứng kiến tốc độ tăng trưởng rất mạnh mẽ của robot, đặc biệt là ở châu Á với “đầu tàu” Trung Quốc.

Ước tính, trong năm 2017, việc lắp đặt robot tại châu Á – Thái Bình Dương tăng 21%, trong khi nguồn cung robot tại Mỹ và châu Âu ước tăng lần lượt 16% và 8%.

Robot chính là đại diện cho trí tuệ nhân tạo. Một robot có thể làm nhiều tác vụ kĩ thuật khác nhau. Chỉ thông qua việc học hỏi từ môi trường, thay đổi các quyết định bằng các phản hồi, robot mới có thể trở nên giống người hơn.

Giới chuyên gia nhận định, lao động robot có mức độ chính xác cao và sự kết nối giữa chúng sẽ đóng vai trò chủ chốt trong môi trường sản xuất mới của lĩnh vực số.

Theo dự đoán, vào năm 2020, các nhà máy trên toàn cầu sẽ lắp đặt hơn 1,7 triệu robot công nghiệp mới. Có một điều đáng kinh ngạc là robot có thể suy nghĩ đã bắt đầu xuất hiện. Robot hiện nay đang cố gắng vượt qua bài kiểm tra có tên “Turing Test”, tức là chúng sẽ “lừa” con người tin rằng chúng là người thật.

Một số ý kiến đã vẽ ra viễn cảnh robot được xây dựng chính xác trên khuôn mẫu người, và có thể đưa ra quyết định ảnh hưởng tới loài người, dù họ có muốn hay không.

Nhà vật lý nổi tiếng Stephen Hawking nhận định AI và các loại robot thay thế sức lao động của con người là “nhân tố thay đổi cuộc chơi” đang đe dọa hàng triệu việc làm, dù cuộc cách mạng này được cho là giúp ích cho xã hội và sự thịnh vượng chung.

Những nghiên cứu được thực hiện bởi đại học Oxford cùng nhiều trường khác đã chỉ ra một kết luận đáng kinh ngạc: robot sẽ “tiêu diệt” một nửa lượng công việc hiện tại.

Robot với khả năng học hỏi của AI có thể thay thế công việc của rất nhiều chuyên gia trong thời gian tới, từ những công việc của bác sĩ trong ngành y tế cho đến các công việc đòi hỏi cả cảm xúc và tình cảm.

Theo báo cáo mới đây của McKinsey, đến năm 2030 sẽ có khoảng 800 triệu người lao động trên toàn thế giới bị mất việc làm. Các robot công nghệ cao sẽ thay thế con người trở thành lao động chính.

Các chuyên gia nghiên cứu của McKinsey cho rằng, thế giới sẽ thấy sự chuyển đổi quy mô tương tự như đầu những năm 1900, khi mà nhiều nước trên thế giới chuyển đổi nền kinh tế từ nông nghiệp sang công nghiệp.

Các nhân viên điều khiển máy móc và công nhân ngành thực phẩm sẽ là những đối tượng bị ảnh hưởng nặng nề trong xu hướng phát triển công nghệ AI và robot.

Báo cáo cũng nêu ra những ngành nghề dễ bị tự động hóa, bao gồm môi giới cầm cố tài sản, kế toán và các vị trí công việc thuộc bộ phận không trực tiếp tạo ra doanh thu tại các doanh nghiệp.

Chỉ tính riêng tại Mỹ, tới năm 2030 sẽ có 80 triệu người lao động mất việc làm vào tay robot. Tại Anh, báo cáo dự đoán tới năm 2030, sẽ có khoảng 20% số việc làm hiện nay bị thay thế bằng công nghệ tự động.

Tương lai khó lường

Tuy nhiên, một số chuyên gia lạc quan cho rằng không phải ngành nghề nào cũng sẽ bị ảnh hưởng bởi “làn sóng robot”. Ví dụ như, những công việc đòi hỏi phải có sự tương tác nhiều của con người như bác sĩ, luật sư, giáo viên và nhân viên pha chế là những việc ít có khả năng tự động hóa.

Những công việc có mức thu nhập thấp như làm vườn, sửa đường ống và chăm sóc sức khỏe cũng sẽ ít bị ảnh hưởng hơn trước công nghệ tự động.

Chưa hết, xuất hiện quan điểm tin tưởng cách mạng AI chính là cơ hội để các nước nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Để thích ứng với thị trường việc làm trong thời kỳ kinh tế số, các chính phủ cần tạo điều kiện cho những người mất việc vì tự động hóa trong một số ngành chuyển sang các lĩnh vực khác, hoặc có thể làm tại nhà hay trên các phần mềm thương mại điện tử, song song với trang bị các kỹ năng mới cho người lao động, qua đó nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Cùng với xu hướng robot chiếm lĩnh công việc của con người thì công nghệ mới cũng sẽ tạo ra những kiểu việc làm mới, cũng tương tự như thời điểm ra đời của máy tính cá nhân vào những năm 1980 đã dần đưa công nghệ tham gia vào quá trình hỗ trợ công việc và hoạt động kinh doanh trực tuyến.

 

Đây chính là “thời điểm vàng” để đầu tư vào con người, kỹ năng và đào tạo thông qua việc tận dụng công nghệ để tạo việc làm tốt hơn, an toàn hơn.

Có vẻ như, các nền kinh tế đang có nhiều cơ hội để phát triển hệ thống đào tạo nghề. Người lao động có quyền được đào tạo ở những lĩnh vực họ cần và đúng công việc mà họ đang làm.

Trong thời đại robot và AI phát triển chóng mặt, người lao động cần đến những kỹ năng và năng lực mới, trong đó sáng tạo được coi như một trong những kỹ năng quan trọng nhất và đặc biệt hữu dụng trong quá trình tương tác với máy móc.

AI và các loại robot thay thế sức lao động của con người là “nhân tố thay đổi cuộc chơi” đang đe dọa hàng triệu việc làm.

Cho dù có những quan điểm tích cực về “làn sóng robot” và cách mạng AI, thế nhưng giới quan sát vẫn bày tỏ quan ngại trước nguy cơ AI “xóa sổ” loài người. Nhiều quốc gia đang nghiên cứu để thống lĩnh công nghệ robot trên thị trường. Điều này đặc biệt đúng trong lĩnh vực quốc phòng. Nước Anh gần đây thành lập Ủy ban Chiến lược Công nghệ để thâu tóm thị trường robot, khiến nhiều quốc gia khác rất có khả năng sẽ làm theo.

Giới quan sát cảnh báo quân đội nhiều quốc gia đang có kế hoạch sử dụng robot để đánh nhau. Tương lai là một bức tranh “Star Wars” (phim khoa học viễn tưởng trong đó robot và máy móc hiện đại được dùng để giao tranh) trong đời thực.

Nhiều người khác còn tỏ ra lo lắng hơn khi cho rằng vấn đề không phải ở trí tuệ nhân tạo, mà nằm ở “sự ngu ngốc nhân tạo” – ám chỉ việc con người không thường xuyên nghĩ về cách kiểm soát các cỗ máy thông minh họ làm ra.

Sự phát triển của robot và AI khiến phần lớn công việc do con người thực hiện chuyển qua robot, tạo ra những lo ngại về tương lai thất nghiệp, đe dọa sự duy trì hệ thống an sinh xã hội – vốn dựa trên tiền thuế, từ đó tạo ra nguy cơ gia tăng bất bình đẳng trong việc phân phối tài sản và sự ảnh hưởng trong xã hội.

Thậm chí trong vài thập niên tới, robot và AI có thể vượt qua cả khả năng trí tuệ của con người.

Trong bối cảnh này, ý kiến được dư luận quan tâm nhất là đưa robot vào quản lý, từ đó giúp con người kiểm soát được sản phẩm do mình sáng tạo ra và đảm bảo được sự tồn vong của chính loài người.

Theo đó, người sản xuất và sử dụng robot phải đóng góp các khoản an sinh xã hội khi sử dụng robot vào các vị trí của con người. Ngoài ra, công cụ luật pháp trong tương lai cần cung cấp một quy định trách nhiệm nghiêm ngặt đối với thiệt hại do robot gây ra, khi chứng minh được mối liên hệ nhân quả giữa những hành vi gây hại của robot và thiệt hại của bên bị tổn thất…

Leave a Comment